Results 1 to 4 of 4

Thread: Tục bó chân ở Trung Quốc cổ xưa - một khuôn mẫu chuẩn mực sai lệch và những hệ lụy xă hội

  1. #1
    Administrator
    Join Date
    Jul 2015
    Posts
    2,569
    Thanks Thanks Given 
    1
    Thanks Thanks Received 
    40
    Thanked in
    38 Posts

    Tục bó chân ở Trung Quốc cổ xưa - một khuôn mẫu chuẩn mực sai lệch và những hệ lụy xă hội



    Tục bó chân ở Trung Quốc cổ xưa
    một khuôn mẫu chuẩn mực sai lệch và những hệ lụy xă hội

    Tác giả: Nam Phong


    Thế giới có vô vàn những phong tục kỳ quái, những h́nh thức làm đẹp kinh dị. Song, tục bó chân ở xă hội Trung Hoa cổ đại có lẽ là một trong những tập tụ làm đẹp vô cùng quái dị, gây ra những đau đớn khôn cùng, thậm chí tàn tật cho nhiều thế hệ phụ nữ Trung Hoa. Đă có nhiều câu hỏi được đặt ra như: V́ sao phong tục khắc nghiệt này lại có thể tồn tại lâu dài trong lịch sử? Tại sao người phụ nữ lại phải chịu những đau đớn tột cùng trong đôi giày vải có kích thước chỉ nhỉnh hơn một bao thuốc lá, để có được “đôi chân hoa huệ” hay “kim liên tam thốn” (gót sen ba tấc), để được coi là “đẹp”…? Chỉ đến ngày nay những câu trả lời mới được làm sáng tỏ.

    Lịch sử tục bó chân

    Có nhiều giả thuyết về xuất xứ của tục bó chân. Một trong những giả thuyết được nhắc đến nhiều nhất là câu chuyện về một cung phi của vua Hán Thành Đế tên là Triệu Phi Yến. Nàng đă quấn những dải lụa quanh bàn chân và nhảy múa. Hán Thành Đế v́ rất ấn tượng với dáng điệu của Triệu Phi Yến khi nhảy múa trên đôi chân bó gọn nên gọi nó là "Kim liên tam thốn" (Gót sen ba tấc) và ra lệnh cho những cung phi khác cũng bắt chước theo.

    Ban đầu tục lệ này chỉ phổ biến rộng răi trong giới thượng lưu Trung Quốc, chỉ dành riêng cho kiều nữ thuộc các gia đ́nh quyền quư vương giả. Dần dần nó được lan truyền ra ngoài và đến những triều đại tiếp theo, tục bó chân trở nên phổ biến hơn và lan rộng từ thành thị đến các vùng nông thôn, nơi các cô gái trẻ nhận ra rằng tục bó chân có thể xem như là “giấy thông hành” giúp họ thăng tiến và giàu có hơn.

    Thời kỳ này, các bé gái từ 5 - 7 tuổi đă bắt đầu nghi lễ bó chân. Bà và mẹ thường là những người trực tiếp thực hiện nghi lễ này với hy vọng con gái sẽ kiếm tấm chồng cao sang quyền quư trong tương lai.




    Các bé gái thực hiện nghi lễ bó chân từ rất sớm




    Đôi giầy cổ có kích thức chỉ nhỉnh hơn bao thuốc lá

    Mặc dù, tục bó chân làm cho nhiều thế hệ người phụ nữ Trung Quốc khiếp đảm v́ đau đớn song nó vẫn tồn tại ở Trung Quốc cho đến tận thế kỉ XX. Măi đến năm 1911, tập tục này mới được băi bỏ hoàn toàn và được đông đảo dân chúng tách ra khỏi giá trị thẩm mỹ và đạo đức. Vậy vấn đề đặt ra ở đây là tại sao một tục lệ man rợ như vậy lại tồn tại trong nhiều thế kỷ? Và thực tế nó đă gây ra những hệ luỵ xă hội nào?

    Từ một khuôn mẫu chuẩn mực sai lệch

    Có thể t́m ra những nguyên nhân khác nhau lư giải cho sự tồn tại dai dẳng của tục lệ kỳ quái này, song có thể thấy nguyên nhân chính là sự tồn tại của những khuôn mẫu chuẩn mực sai lệch của xă hội lúc bấy giờ. Ví dụ như: Vào thời đó, người Trung Quốc quan niệm người con gái đẹp là phải thắt đáy lưng ong, da dẻ trắng hồng và đặc biệt là phải có đôi bàn chân nhỏ… Theo đó, một bàn chân đẹp hoàn hảo thường có độ dài từ 7-10 cm. Chân càng nhỏ, nghĩa là người con gái ấy càng đẹp, và càng có nhiều cơ hội kén được chồng danh giá. Cô gái nào có bàn chân nhỏ, mọi người sẽ nghĩ đó là một cô gái tốt nếu bàn chân cô gái đó to, sẽ chẳng ai dám cưới. Do vậy, đa số các cô gái Trung Quốc đều thực hiện nghi bó chân từ rất sớm bất chấp sự đau đớn khôn cùng, thậm chí tàn tật để có được đôi chân nhỏ, xinh như ư.

    Bên cạnh đó, bó chân c̣n được coi là biểu hiện của sự cao quư. Người con gái không có bàn chân bó thường bị khinh thường. Con gái quư tộc không bó chân chỉ có cơ hội lấy chồng ở đẳng cấp thấp kém hơn, c̣n con gái những nhà nghèo th́ dễ bị bán làm nô lệ.




    Chiều dài lư tưởng của bàn chân là từ 7-10 cm


    Hơn thế nữa trong quan niệm của người Trung Quốc xưa kia, người phụ nữ có "gót sen vàng"được đánh giá là thượng lưu, có thể đạt tới một địa vị xă hội cao quư. Gót sen vàng được coi trọng hơn cả mọi phần khác của thân thể phụ nữ, thậm chí cảm hứng t́nh dục của người Trung Hoa cổ dành phần ưu ái cho đôi bàn chân, hay đúng hơn là cho bề ngoài của chúng. Thế nhưng yêu bàn chân trần của một phụ nữ lại bị coi là một sự đồi bại. Bên cạnh đó, nhiều phụ nữ Trung Quốc từng tin rằng, bó chân mang lại sức khỏe và tăng cường khả năng sinh sản, bó chân c̣n có thể làm cho âm đạo phụ nữ khép lại, mang lại nhiều khoái cảm t́nh dục cho nam giới và giúp họ trở nên quyến rũ hơn. Chính những quan niệm sai lầm như vậy cho nên ngay từ nhỏ các bé gái đều phải thực hiện tục bó chân để có đôi chân nhỏ, xinh như ư muốn.




    Nhóm phụ nữ bị bó chân

    Từ việc tin tưởng và tuân theo những chuẩn mực sai lệch được xem là văn hoá, đạo đức, giá trị của xă hội lúc bấy giờ mà tục bó chân tồn tại dai dẳng trong lịch sử và khiến nhiều thế hệ phụ nữ Trung Quốc đă phải chịu đựng sự đau đớn kéo dài, thậm chí tàn tật không thể đi lại trên chính đôi chân của ḿnh.

    Đến những hệ luỵ xă hội từ tục bó chân

    Để có được “đôi chân hoa huệ” hay “gót sen vàng” đẹp hoàn hảo, phụ nữ Trung Hoa ra sức căng chặt vải buộc chân cho thêm phần đau đớn. Để rồi tục bó chân chẳng khác nào một cuộc hành h́nh mà bất cứ cô gái mới lớn nào cũng đón nhận bằng thái độ vừa háo hức, vừa khiếp đảm.

    Các bé gái lên 5 - 7 tuổi sẽ bắt đầu nghi lễ bó chân. Bà và mẹ thường là những người trực tiếp buộc dải băng (dài 2,5 m, rộng 5 cm ) ṿng quanh chân cô con gái nhỏ với suy nghĩ càng chặt th́ càng có hy vọng kiếm được tấm chồng cao sang quyền quư cho con sau này. Ngón chân cái để nguyên b́nh thường trong khi 4 ngón chân c̣n lại bị ép cứng vào nhau, sao cho chỉ trong ṿng 1 năm “xương nát” nhừ là “đạt chuẩn”.




    Các ngón chân gần như dính liền nhau




    Những đôi hài cổ có mũi rất nhọn




    Đôi chân được bó chặt để phù hợp với những đôi hài mũi nhọn

    Vài năm đầu, cơn đau nhức mỗi lúc sẽ tăng dần lên, thậm chí đau đớn phát ngất. Muốn di chuyển, kiều nữ bó chân chỉ c̣n cách trườn, ḅ hoặc phải có người d́u đỡ, cách tốt nhất là cứ yên vị một chỗ. Gót chân chai cứng dần bởi trong suốt quá tŕnh bó chân hoa huệ, các cô gái chỉ có thể đi đứng bằng gót chứ tuyệt nhiên không được động chạm tới gan bàn chân và 5 đầu ngón chân.

    Sau nhiều năm vật vă “làm đẹp” như thế, cuối cùng xương bàn chân cũng cong lên thành h́nh... “hoa huệ”. Dải băng tuy không được tháo ra nhưng cảm giác đau cũng dần dần chai sạn. Đến lúc này, những cô gái chân hoa sen, hoa huệ có thể ngẩng cao đầu mà bước vào cuộc thi được tổ chức giữa các gia tộc quyền quư nhất.





    Một phụ nữ bó chân

    Theo sử sách ghi lại, có tới 90% bé gái Trung Hoa ngày xưa phải trải qua sự đau khổ v́ tục bó chân. Một số nhà sử học ước tính trong suốt chiều dài lịch sử có tất cả khoảng 2 tỷ phụ nữ Trung Quốc đă bó chân. Cho đến tận thế kỉ 19, ước tính vẫn có tới 50% phụ nữ Trung Quốc bó chân và tỉ lệ bó chân ở phụ nữ quư tộc là 100%.

    Tục bó chân gây ra những hậu quả vô cũng ghê gớm cho người phụ nữ Trung Quốc nhiều phụ nữ trở thành tàn tật bởi cổ tục quái dị này. Những h́nh ảnh sự biến dạng của đôi chân dưới đây là bằng chứng cho cổ tục quái dị của đế chế Trung Hoa cổ xưa.




    So sánh giữa chân bó và chân thường




    So sánh x-quang giữa chân thường và chân bó


    Lời kết

    Bó chân hay c̣n gọi là tục quấn chân của Trung Quốc là một trong những tập tục hà khắc, đau đớn nhất trong lịch sử. Ngay nay nh́n nhận lại tục bó chân chúng ta không thể không ngạc nhiên về sự tồn tại dai dẳng của tục bó chân - một tập tục làm đẹp quái dị, hà khắc, gây bao đau đớn cho người phụ nữ. Chúng ta cũng thấy được vai tṛ hết sức quan trọng của các khuôn mẫu chuẩn mực xă hội trong việc quy định hành vi của con người và những hệ luỵ xă hội khi con người mù quáng tin vào những khuôn mẫu chuẩn mực sai lệch.


    Nguồn ảnh: tác giả sưu tầm trên mạng Internet
    _http://tadri.org

  2. #2
    Administrator
    Join Date
    Jul 2015
    Posts
    2,773
    Thanks Thanks Given 
    71
    Thanks Thanks Received 
    520
    Thanked in
    490 Posts



    Bộ ảnh về những nhân chứng cuối cùng
    của tục bó chân tại Trung Quốc



    Bộ ảnh do nhiếp ảnh gia đến từ Hong Kong thực hiện cung cấp cho người xem những h́nh ảnh chân thực về những bàn chân nhỏ xíu - kết quả của tục bó chân từng tồn tại hàng ngh́n năm tại Trung Quốc.




    Hơn 100 năm sau khi Trung Quốc tuyên bố xóa bỏ tục lệ bó chân nhưng tại những vùng thôn quê ở Trung Quốc,
    người ta vẫn bắt gặp những cụ bà với bàn chân nhỏ xíu - kết quả của tục lệ bó chân.
    Đó là những nhân chứng cuối cùng c̣n sót lại của tục bó chân tại quốc gia này.




    Từng là biểu tượng của sắc đẹp và sự quyền quư, những bàn chân nhỏ xíu do bị bó chặt được gọi bằng những cái tên mỹ miều
    như "gót hoa" hay "gót huệ". Được h́nh thành từ thế kỷ thứ 10, nhưng đến năm 1911, tập tục này đă được xóa bỏ.





    Để ghi lại dấu ấn của một nét truyền thống từng tồn tại hàng ngh́n năm, nữ nhiếp ảnh gia đến từ Hong Kong,
    cô Jo Farrell đă thực hiện bộ ảnh về những nhân chứng cuối cùng của tục bó chân tại Trung Quốc.





    Nhiếp ảnh gia chia sẻ "Đó là truyền thống giúp phụ nữ t́m được người bạn đời phù hợp và danh giá.
    Những bà mối hay mẹ chồng tương lai luôn coi đó là dấu hiệu chứng tỏ các cô gái sẽ trở thành vợ tốt."




    Cụ bà Zhao Hua Hong là 1 trong những người từng thực hiện bó chân c̣n sống cho đến ngày nay.




    Những phụ nữ xuất hiện trong bộ ảnh này đều đến từ những vùng quê nghèo của Trung Quốc.




    Người mẹ hoặc người bà trong gia đ́nh sẽ bắt đầu bó chân con gái hoặc cháu gái họ khi đứa trẻ từ 2 đến 5 tuổi.
    Quá tŕnh này được bắt đầu trước khi khung xương chân của đứa trẻ có cơ hội phát triển. Việc bó chân thường được
    thực hiện vào mùa đông bởi chân trẻ sẽ bị tê lạnh, và v́ thế bớt đi cảm giác đau đớn.





    Đầu tiên, chân sẽ được ngâm vào nước thảo mộc và máu động vật cho mềm ra. Sau đó, móng chân sẽ được
    cắt bỏ càng sâu càng tốt để ngăn chặn sự phát triển của chân và sự nhiễm trùng.




    Tiếp đó, ngón chân sẽ bị bẻ găy gập hẳn xuống ḷng bàn chân.
    Lúc này, người mẹ hoặc bà sẽ dùng vải bó chặt chân lại.




    Cuối cùng, băng sẽ được gỡ bỏ định kỳ để rửa và xoa bóp.
    Tuy nhiên, những lần sau đó, chân của các cô gái sẽ càng bị bó chặt hơn.




    Bệnh phổ biến nhất sau khi bó chân là nhiễm trùng. Móng chân sẽ mọc dài ra, đâm vào thịt làm rữa thịt,
    đôi khi làm rụng cả ngón chân. Căn bệnh này có thể dẫn đến tử vong.




    Khi trưởng thành, người bó chân có thể sẽ phải đối mặt với những vấn đề về sức khỏe. Những phụ nữ lớn tuổi
    th́ có nguy cơ cao bị găy xương chậu và các xương khác khi ngă, họ cũng khó mà đứng dậy được khi đang ngồi.




    Nữ nhiếp ảnh gia chia sẻ với dự án ảnh này, cô mong muốn sẽ góp phần cho công cuộc nghiên cứu nhân chủng học
    hoặc được trưng bày tại triển lăm.


    THEO TRÍ THỨC TRẺ
    15:42 09/06/2014
    _http://kenh14.vn
    Cổ nhân đă nói:

    Không HỨA bậy ... ḿnh không phụ người ...
    Không TIN bậy ... người không phụ ḿnh ...

  3. #3
    Administrator
    Join Date
    Jul 2015
    Posts
    2,773
    Thanks Thanks Given 
    71
    Thanks Thanks Received 
    520
    Thanked in
    490 Posts



    Kinh hăi tục "bó chân gót sen"
    qua lời kể của cụ bà 95 tuổi Trung Quốc


    Cho đến bây giờ, đă hơn 9 thập nên trôi qua nhưng cụ Yan Guiru vẫn không thể nào quên được những cảm giác đau đớn ở hai bàn chân khi trải qua những tháng ngày thực hiện tục bó chân ở Trung Quốc.

    Cụ Yan Guiru là một trong những người phụ nữ cuối cùng ở Trung Quốc thực hiện tục bó chân khắc nghiệt để có “đôi bàn chân gót sen” – một biểu tượng của người phụ nữ đẹp trong xă hội phong kiến nước này.

    Ở tuổi gần đất xa trời, cụ Yan Guiru đă có những hồi tưởng đáng sợ về những tháng này khi cụ mới chỉ là một cô bé 4 tuổi, bắt buộc phải bẻ găy xương bàn chân và bó trong những lớp vải đẫm máu.




    Cụ Yan phải thực hiện tục bó chân từ năm 4 tuổi

    “Tôi thậm chí c̣n không dám đắp chăn lên đôi bàn chân của ḿnh, nó đau đớn như bị ai đó đặt một cục than nóng lên chân”, cụ bà 95 tuổi chậm răi kể lại cảm giác khủng khiếp mà ḿnh đă phải trải qua.

    Theo lời cụ Yan, cụ bị bắt buộc thực hiện tục bó chân này khi 4 tuổi. Cứ khoảng 2 đến 3 ngày, đôi bàn chân nhỏ bé của cụ lại bị ngâm vào nước thảo dược và máu động vật để tránh nhiễm trùng, sau đó mẹ cụ bẻ găy xương bàn chân và quấn chặt nó bằng một lớp vải lụa dài.

    Cơn đau đó c̣n khủng khiếp khi có lần cụ bị rạch những vết đau đớn giữa ḷng bàn chân để bó cho chặt hơn. Những cơn đau cứ theo suốt những năm tháng thơ ấu của người phụ nữ già chỉ v́ xă hội tin rằng đức hạnh và phẩm giá của người phụ nữ thể hiện qua những bàn chân gót sen tư hon.




    Bàn chân gót sen tượng trưng cho người phụ nữ đẹp, đức hạnh
    trong xă hội cũ Trung Quốc

    “Nếu tôi cố gắng để tháo bỏ những rải băng, tôi sẽ bị đánh đập”, cụ Yan nói, tay run run nắm chặt cây gậy, ngồi trong khoảng sân nhỏ nơi cụ đă sống được hơn 70 năm.

    “Nếu cô gái nào muốn có một cuộc sống tốt, điều đó cũng đồng nghĩa với việc họ có bàn chân nhỏ. Những nhà giàu có trong vùng chỉ thích những người phụ nữ chân nhỏ. Càng nhỏ càng tốt. Không một ai muốn cưới một cô gái chân to. Không một ai…”.

    Cụ Yan chỉ là một trong hàng ngh́n phụ nữ phải chịu cảnh tra tấn khủng khiếp bằng tập tục lạc hậu bó chân sen ở Trung Quốc. Tập tục này vẫn được tồn tại ở Trung Quốc cho đến thế kỷ 20 và bị cấm sau đó vào năm 1912, khi chính phủ Quốc Dân đảng ở Trung quốc được thành lập.

    Và phải đến tận năm 1928, chính phủ mới của Trung Quốc mới hoàn toàn loại bỏ được nó và bắt buộc những thiếu nữ dưới 15 tuổi phải để bàn chân phát triển tự nhiên. Tuy nhiên trong thực tế vẫn c̣n rất nhiều người tin rằng tập tục bó chân này khiến người con gái có cơ hội t́m được một người chồng giàu có và sống hạnh phúc hơn.




    Cụ Yan nói rằng bây giờ rất khó khăn để t́m kiếm những đôi giày cho "bàn chân gót sen" của cụ

    Ông John Vollmer, một chuyên gia chuyên nghiên cứu về các tập tục của châu Á cho biết, tục bó chân này được lan rộng trong xă hội phong kiến Trung Quốc là do quốc gia này theo tư tưởng Nho giáo.

    “Tục bó chân được thực hiện trong nhiều thế kỷ ở Trung Quốc bởi nó tượng trưng cho một người vợ, người mẹ tốt. Nó thể hiện đức hạnh và phẩm chất của người phụ nữ”, ông Vollmer nói. Bàn chân gót sen trong xă hội cũ cũng thể hiện sự quyến rũ, nhẹ nhàng và khêu gợi của người phụ nữ với các đấng mày râu.

    Ông Vollmer cũng chỉ ra vô số các hậu quả mà những người phụ nữ bó chân phải chịu đựng. Bệnh phổ biến nhất sau khi bó chân là nhiễm trùng. Móng chân sẽ mọc dài ra, đâm vào thịt làm rữa thịt, đôi khi làm rụng cả ngón chân. Căn bệnh này có thể dẫn đến tử vong. Và đôi khi xương bàn chân phát triển theo hướng đâm thẳng về phía gót chân. Khi trưởng thành, người bó chân có thể gặp nguy hiểm với những vấn đề về sức khỏe. Những phụ nữ lớn tuổi th́ có nguy cơ cao bị găy xương chậu và các xương khác khi ngă, họ cũng khó mà đứng dậy được khi đang ngồi.

    Không ngạc nhiên, khi 10% các cô gái được cho là đă chết v́ nhiễm trùng, cụ Yan may mắn sống sót qua tập tục và đă kết hôn cùng một người con trai 18 tuổi được cha mẹ chọn trước đó.




    Cụ Yan là một trong những phụ nữ cuối cùng thực hiện tục bó chân ở Trung Quốc

    Trở lại với câu chuyện hiện tại của cụ Yan, đă 9 thập niên trôi qua, đôi "bàn chân gót sen" của cụ vẫn đau đớn mỗi khi trái gió trở trời. Hàng ngày cụ bà 95 tuổi vẫn chống gậy đi chập chững quanh các con hẻm nhỏ gần nhà.

    Đôi chân trần của cụ Yan bây giờ lại gặp một số bất tiện vô cùng lớn trong cuộc sống hiện đại, thay v́ có giầy gót sen để đi, cụ lại phải đi dép của những đứa trẻ dưới 10 tuổi. “Những đôi giày của tôi được mua cách đây rất lâu, bây giờ tôi không biết mua chúng ở nơi nào nữa”, cụ bà thở dài than văn.
    12/12/2015
    Hà Triệu (Theo Telegraph)
    Cổ nhân đă nói:

    Không HỨA bậy ... ḿnh không phụ người ...
    Không TIN bậy ... người không phụ ḿnh ...

  4. #4
    Administrator
    Join Date
    Jul 2015
    Posts
    2,773
    Thanks Thanks Given 
    71
    Thanks Thanks Received 
    520
    Thanked in
    490 Posts




    Cổ nhân đă nói:

    Không HỨA bậy ... ḿnh không phụ người ...
    Không TIN bậy ... người không phụ ḿnh ...

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •